Cá giàu dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe nên thường được khuyên thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày. Tuy nhiên, 4 loại cá được kể tên dưới đây lại cần được lưu ý đặc biệt!
Các nghiên cứu đều ghi nhận cá là thực phẩm vàng nên có trong chế độ ăn uống hằng ngày nhờ nguồn đạm chất lượng cao, dễ tiêu hóa và ít chất béo bão hòa. Điểm đắt giá nhất của nhóm này là hàm lượng Omega-3, DHA và EPA dồi dào, giúp giảm mỡ máu, ổn định huyết áp và ngăn ngừa cục máu đông. Nhờ đó, thói quen ăn cá đều đặn giúp giảm tới 30% nguy cơ tử vong do đột quỵ và bảo vệ toàn diện hệ tim mạch.
Bên cạnh đó, các axit béo này còn là khối xây dựng tế bào thần kinh, giúp giảm 35% nguy cơ suy giảm nhận thức và tăng cường trí nhớ. Đặc biệt, đặc tính chống viêm mạnh mẽ của Omega-3 trong cá còn hỗ trợ phục hồi cấu trúc da, tiêu diệt các gốc tự do để làm chậm tiến trình lão hóa cơ thể một cách hiệu quả.
Tuy nhiên, cần nhớ rằng không phải loại cá nào cũng đáng ăn. Một số loại cá phổ biến ngoài chợ, ngoài quán ăn vặt… lại tiềm ẩn rủi ro sức khỏe nếu tiêu thụ thường xuyên, ăn lượng lớn trong một lần. Đặc biệt là 4 loại cá dưới đây:
1. Cá muối truyền thống và các loại cá khô ướp muối
Ảnh minh họa
Cá muối là món ăn khoái khẩu của nhiều gia đình nhờ vị mặn đậm đà, dễ bảo quản. bao gồm cả cá tươi ngâm muối cho lên men rồi ăn, hay cá ướp muối được phơi/sấy. Điều đáng lo là trong quá trình biến tấu và ướp muối truyền thống kéo dài, thịt cá sẽ sản sinh ra một lượng cực lớn chất nitrit. Khi các hoạt chất này đi vào dạ dày, chúng sẽ kết hợp với protein để tạo thành chất nitrosamine. Chưa kể, lượng natri từ những loại cá này rất lớn.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp nitrosamine vào nhóm tác nhân gây ung thư cực mạnh. Việc tiêu thụ loại cá này thường xuyên sẽ kích thích tế bào đột biến, làm tăng đột biến nguy cơ mắc ung thư thực quản, ung thư gan và ung thư dạ dày.
2. Cá đông lạnh bị tẩy tẩm formaldehyde để giữ độ tươi
Để kéo dài thời hạn sử dụng, giữ cho thịt cá luôn trắng phồng và không bị thối rữa, một số thương lái bất chính đã nhúng cá vào dung dịch formaldehyde. Đây là loại hóa chất độc hại bị cấm tuyệt đối trong ngành thực phẩm.
Khi con người ăn phải loại cá ngậm hóa chất này, formaldehyde sẽ tấn công trực tiếp vào niêm mạc đường tiêu hóa, gây phản ứng dị ứng nặng, hoại tử tế bào nội tạng. Nguy hiểm hơn, việc tiếp xúc tích tụ chất này lâu dài trong cơ thể là mầm mống khởi phát căn bệnh bạch cầu (ung thư máu) vô phương cứu chữa. Dấu hiệu nhận biết là những con cá này trông đẹp mắt lạ thường hoặc có mùi lạ, kết cấu không săn chắc hoặc quá cứng.
Ảnh minh họa
3. Các loại cá chứa thủy ngân cao
Nhiều người chuộng mua cá ngừ mắt to, cá kiếm, cá mập hay cá marlin vì nghĩ cá càng to càng bổ dưỡng. Sự thật hoàn toàn ngược lại. Vì nằm ở đỉnh chuỗi thức ăn đại dương, chúng liên tục ăn các loài cá nhỏ và tích lũy hàm lượng thủy ngân cùng các chất ô nhiễm nặng nề qua năm tháng.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), nhóm cá này chứa trung bình từ 0,5 đến 1,5 miligam thủy ngân trên mỗi kilogram thịt. Thủy ngân là độc tố tàn khốc nhất đối với hệ thần kinh trung ương. Tiêu thụ lâu dài sẽ gây ra các chứng rối loạn thần kinh nghiêm trọng, mất trí nhớ, giảm thị lực, và đặc biệt làm tổn thương não bộ, dị tật thai nhi ở phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
4. Ăn cá sống, nhất là cá đánh bắt từ vùng nước ngọt
Trào lưu ăn gỏi cá sống, sashimi cá nước ngọt đang rầm rộ ở nhiều quốc gia thời gian gần đây, nhưng không phải ai cũng biết thú ăn này lại tiềm ẩn rủi ro sinh tử. Mặc dù ăn cá sống dù là cá biển hay cá nước ngọt, nước lợ đều nguy hiểm nhưng sẽ ở mức độ khác nhau. Khác với cá biển sâu, cá nước ngọt là môi trường trú ngụ lý tưởng của các loại ký sinh trùng, nguy hiểm nhất là sán lá gan.
Khi bạn ăn thịt cá chưa được nấu chín, sán lá gan dễ dàng xâm nhập, di chuyển và cư trú kiên cố ngay trong ống dẫn mật ở gan. Chúng âm thầm hút máu, tàn phá nhu mô gan, gây viêm nhiễm hệ thống mật mãn tính, dẫn đến xơ gan cổ trướng và tiến triển thành ung thư gan ở giai đoạn cuối.
Ảnh minh họa
Ăn cá thế nào để ngon và khỏe?
Cá sẽ nguồn thực phẩm bổ dưỡng giàu protein và axit béo không bão hòa tốt cho tim mạch nếu bạn tuân thủ các nguyên tắc lựa chọn và chế biến sau:
- Ưu tiên ăn các loại cá nhỏ, vòng đời ngắn: Các loại cá như cá mòi, cá trích, cá nục, cá bạc má có giá thành rẻ nhưng lại cực kỳ giàu Omega-3, DHA, EPA. Do vòng đời ngắn, chúng ít có nguy cơ tích tụ kim loại nặng hay thủy ngân trong cơ thể như cá lớn.
- Chọn cá tươi ngon: Chỉ chọn mua những con cá có mắt trong suốt, lồi nhẹ và phản chiếu ánh sáng. Thịt cá phải có độ đàn hồi tốt khi ấn vào, mang cá đỏ tươi tự nhiên và có mùi đặc trưng của biển, không mua cá có mùi hôi hay mùi hóa chất lạ.
- Tuyệt đối không ăn cá thay thế hoàn toàn thịt: Thịt đỏ (như thịt bò, thịt lợn nạc) cung cấp hàm lượng sắt và khoáng chất thiết biệt mà thịt trắng hằng ngày không thể thay thế. Chế độ ăn chuẩn nhất là kết hợp cả hai theo tỷ lệ hợp lý: 75-100g thịt trắng và 50-75g thịt đỏ mỗi ngày.
Ảnh minh họa
- Ưu tiên phương pháp hấp thanh đạm: Thay vì chiên, nướng ở nhiệt độ cao dễ sinh ra các chất trùng hợp oxy hóa gây ung thư dạ dày, bạn nên ưu tiên món cá hấp, luộc, nấu canh. Đặc biệt là cá hấp vì hấp giúp giữ lại tối đa giá trị dinh dưỡng, vitamin, đồng thời hạn chế dầu mỡ gây gánh nặng cho hệ tim mạch.
- Kiểm soát tần suất ăn cá hợp lý: Theo các hướng dẫn dinh dưỡng, một người trưởng thành khỏe mạnh nên duy trì ăn cá ít nhất 2 lần một tuần, với tổng lượng dao động từ 300-500g để cơ thể hấp thu trọn vẹn dưỡng chất tốt nhất.
Nguồn và ảnh: Common Health, The Paper, Healthline
Tin vui cho hàng triệu người mắc viêm gan B
Một loại thuốc mới vừa cho kết quả đầy hứa hẹn, mở ra hy vọng điều trị hiệu quả hơn cho hàng triệu người mắc viêm gan B trên toàn thế giới.
Sau nhiều thập kỷ tìm kiếm một phương pháp điều trị hiệu quả cho viêm gan B mãn tính, các nhà khoa học vừa công bố kết quả nghiên cứu được đánh giá là một trong những bước tiến đáng chú ý nhất trong lĩnh vực này.
Loại thuốc mới mang đến nhiều hy vọng cho hàng triệu bệnh nhân khắp thế giới
Một loại thuốc mới mang tên bepirovirsen đã cho thấy khả năng giúp khoảng 20% bệnh nhân kiểm soát hoàn toàn virus mà không cần tiếp tục dùng thuốc trong thời gian dài, mở ra hy vọng mới cho hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”.
Theo kết quả thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III vừa được công bố trên Tạp chí Y học New England, thuốc bepirovirsen đã được thử nghiệm trên 1.838 người trưởng thành mắc viêm gan B mãn tính tại 29 quốc gia. Kết quả cho thấy khi được sử dụng kết hợp với phác đồ điều trị tiêu chuẩn hiện nay, khoảng 19% bệnh nhân đạt được trạng thái mà các nhà khoa học gọi là “khỏi bệnh chức năng”.
Điều này có nghĩa là hệ miễn dịch của người bệnh đã kiểm soát được virus trong cơ thể và duy trì trạng thái đó ít nhất 6 tháng sau khi ngừng điều trị. Đây được xem là kết quả rất tích cực nếu so với các phương pháp hiện hành, vốn chỉ giúp khoảng 3% bệnh nhân đạt được trạng thái tương tự sau 8-10 năm điều trị liên tục.
Các chuyên gia nhận định kết quả này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi viêm gan B từ lâu được xem là một trong những bệnh truyền nhiễm khó điều trị nhất.
Virus viêm gan B có khả năng ẩn náu trong tế bào gan, né tránh sự phát hiện của hệ miễn dịch và tồn tại dai dẳng trong cơ thể nhiều năm, thậm chí suốt đời.
Theo thống kê toàn cầu, hiện có hơn 240 triệu người đang sống chung với viêm gan B mãn tính. Tuy nhiên, chỉ khoảng 13% trong số đó biết mình mắc bệnh. Chính vì thường không gây triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài nên căn bệnh này được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”.
Mỗi năm, hơn 1 triệu người trên thế giới tử vong do các biến chứng liên quan đến viêm ganB
Các chuyên gia cho biết viêm gan B là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan và được xem là một trong những tác nhân gây ung thư nguy hiểm nhất hiện nay, chỉ đứng sau thuốc lá.
Viêm gan B không lây qua các tiếp xúc thông thường như: ăn uống chung, bắt tay, ho hay hôn xã giao. Tuy nhiên, việc dùng chung dao cạo râu, bàn chải đánh răng, dụng cụ cắt móng hoặc tiếp xúc với máu nhiễm virus đều có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Điều đáng lo ngại là trẻ sơ sinh nhiễm virus từ mẹ có nguy cơ chuyển sang viêm gan B mãn tính rất cao.
Các nghiên cứu cho thấy khoảng 90% trẻ bị nhiễm bệnh ngay từ khi sinh sẽ phát triển thành bệnh mãn tính, trong khi tỷ lệ này ở người trưởng thành chỉ khoảng 5%.
Bepirovirsen được kỳ vọng sẽ thay đổi cách tiếp cận điều trị căn bệnh này.
Thay vì chỉ đơn thuần ức chế virus như các thuốc kháng virus hiện nay, thuốc mới hoạt động theo nhiều cơ chế cùng lúc. Nó giúp hạn chế quá trình tạo protein của virus, ngăn virus nhân lên và đồng thời kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện, tấn công các tế bào nhiễm bệnh hiệu quả hơn.
Các nhà nghiên cứu cho biết thuốc dường như giúp hệ miễn dịch “giành lại quyền kiểm soát” trước loại virus vốn nổi tiếng với khả năng lẩn tránh cơ chế phòng vệ tự nhiên của cơ thể.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy hiệu quả điều trị cao hơn ở những bệnh nhân có tải lượng virus thấp và bệnh đã được kiểm soát tốt từ trước. Trong nhóm này, tỷ lệ đạt khỏi bệnh chức năng lên tới 26%.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng đây chưa phải là phương pháp chữa khỏi hoàn toàn cho tất cả bệnh nhân.
Thử nghiệm chưa bao gồm một số nhóm bệnh nhân như người bị xơ gan, người nhiễm HIV hoặc các trường hợp bệnh nặng.
Ngoài ra, thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ như phản ứng tại vị trí tiêm, ảnh hưởng đến số lượng tiểu cầu hoặc chức năng thận, do đó cần được theo dõi chặt chẽ trong quá trình điều trị.
Nguồn: Nationalgeographic
