Việc phát hiện một chiếc bàn tiệc nghìn năm tuổi trong một lăng mộ cổ đã khiến các chuyên gia kinh ngạc.
Đối với người xưa, việc sắp xếp lăng mộ là một vấn đề vô cùng quan trọng. Theo quan điểm của họ, đồ tùy táng không chỉ đơn thuần là biểu tượng của sự giàu có, mà còn là sự chuẩn bị cho thế giới bên kia. Do đó, một số quan chức cấp cao và quý tộc thường đặt những đồ tùy táng vô giá hoặc những vật phẩm có ý nghĩa sâu sắc trong lăng mộ của mình.
Một số người thậm chí còn yêu cầu chuẩn bị một bữa tiệc cho chính họ sau khi chết, như thể để chào đón những vị khách tương lai. Điều đáng ngạc nhiên là các nhà khảo cổ học đã thực sự phát hiện ra những bữa tiệc như vậy từ hàng nghìn năm trước trong lăng mộ cổ Trương Văn Tự tại Trung Quốc - khám phá gây chấn động khiến các chuyên gia có mặt không khỏi kinh ngạc.
Tại Trương Gia Khẩu, Hà Bắc, Trung Quốc, khoảnh khắc họ mở cửa lăng mộ cổ Trương Văn Tự, các nhà khảo cổ học đã bị sốc. Ngay trước mặt họ là thứ gì đó giống như một chiếc bàn ăn. Trên đó có một số bát đĩa, và thậm chí cả những chai rượu, mặc dù rượu trong chai đã khô cạn tự nhiên sau hàng nghìn năm.
Bên cạnh đó, các chuyên gia còn phát hiện thêm nhiều hiện vật khác tại bàn tiệc. Họ tìm thấy một chiếc đĩa sứ trắng với một chuỗi cành cây đen và một vài quả nho khô trên đó. Bữa tiệc xa hoa này minh chứng cho nghìn năm lịch sử, mang đến một cảnh tượng mãn nhãn. Tay nghề, kiểu dáng và tính nghệ thuật của đồ nội thất bàn tiệc cổ này có giá trị học thuật cao.
Thông qua việc khai quật và nghiên cứu lăng mộ Trương Văn Tự, các nhà khảo cổ không chỉ lấp đầy những khoảng trống lịch sử về việc trồng nho, sản xuất rượu vang thời cổ đại, mà còn hé lộ khát vọng về thế giới bên kia và thái độ cởi mở của Trương Văn Tự.
Phát hiện này cung cấp những tư liệu quý giá cho nghiên cứu lịch sử hiện đại và giúp chúng ta hiểu rõ hơn về lối sống của người xưa. May mắn thay, Trương Văn Tự đã sắp xếp mọi thứ một cách tỉ mỉ đến mức ngày nay, thông qua lăng mộ của ông, chúng ta có thể hiểu sâu sắc hơn về con người thời đó, văn hóa, tín ngưỡng và triết lý sống thoải mái của họ.
Tri Thức & Đời Sống
Cô không hề biết rằng ngay gần đó, một con cá mập hổ khổng lồ đang rình rập.
Con cá voi từ tốn nâng cô lên khỏi mặt nước bằng vây, che chở cô suốt hơn bảy phút — một hành động chưa từng được quan sát hay ghi hình trước đây. Khi chắc rằng cô đã an toàn, nó nổi lên mặt nước và dịu dàng buông cô khỏi vòng “ôm” bảo vệ.
Các chuyên gia sau đó xác nhận: đó là một hành vi có ý thức nhằm bảo vệ. Cá voi vốn được biết đến là thường bảo vệ hải cẩu và cá heo trước kẻ săn mồi, nhưng đây là lần đầu người ta chứng kiến một cá voi bảo vệ con người.
Hauser gọi khoảnh khắc ấy là “trải nghiệm kỳ diệu nhất đời tôi”, và nói rằng nó đã làm thay đổi hoàn toàn cách cô nhìn về sự thấu cảm ở loài vật.
Câu chuyện trở thành một lời nhắc nhở phổ quát: trí tuệ và lòng từ ái không dừng lại ở ranh giới loài người — thiên nhiên vẫn còn đủ quyền năng để làm ta kinh ngạc và cúi đầu khiêm nhường.
Biến rác nhựa thành hóa chất giá trị cao nhờ ánh sáng mặt trời và lưu huỳnh
Biến rác thải thành tài sản giá trị không còn chỉ là một khẩu hiệu. Một nhóm nghiên cứu tại Trung Quốc vừa phát triển thành công phương pháp đột phá giúp tái chế rác thải nhựa polystyrene (PS) thành các hóa chất có giá trị cao, ứng dụng trong ngành công nghiệp bán dẫn. Đáng chú ý, quá trình này hoàn toàn không sử dụng dung môi, chỉ mất vỏn vẹn 2 phút và được vận hành bằng năng lượng mặt trời kết hợp với lưu huỳnh.
Nhựa polystyrene có mặt ở khắp mọi nơi – từ bao bì đựng thực phẩm, mút xốp đóng gói đến các bộ phận ô tô – nhờ ưu điểm bền vững và chi phí cực rẻ. Tuy nhiên, trong số hơn 20 triệu tấn nhựa PS được sản xuất mỗi năm trên toàn cầu, chỉ có 1% được tái chế thành công, phần lớn còn lại bị chôn lấp ở các bãi rác.
Đặc tính trơ về mặt hóa học vốn giúp loại nhựa này bền bỉ trong quá trình sử dụng lại trở thành "con dao hai lưỡi", khiến việc phân hủy hay chuyển hóa chúng bằng các phản ứng hóa học thông thường gặp vô vàn khó khăn. Các phương pháp tái chế PS hiện tại thường tiêu tốn rất nhiều năng lượng, đòi hỏi nhiệt độ cao, sử dụng hóa chất đắt tiền hoặc cho ra hiệu suất thấp.
Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Journal of the American Chemical Society đã mở ra một hướng đi hoàn toàn khác khi tận dụng lưu huỳnh nguyên tố – sản phẩm phụ dư thừa hàng triệu tấn từ quá trình lọc dầu thô, thường xuyên bị chất đống ngoài trời trong nhiều thập kỷ. Phương pháp này giải quyết cùng lúc hai vấn đề lớn về tính bền vững.
Trong hệ thống mới, lưu huỳnh đóng vai trò kép: vừa là chất phản ứng hóa học, vừa là chất quang nhiệt có khả năng hấp thụ ánh sáng mặt trời để chuyển hóa thành nhiệt năng cần thiết cho phản ứng. Các nhà khoa học đã trộn rác thải nhựa thực tế (như thìa nhựa, hộp sữa chua, mút xốp) với lưu huỳnh, sau đó đặt hỗn hợp dưới một chiếc gương cầu lõm để hội tụ ánh sáng mặt trời.
Dưới tác động của ánh sáng và lưu huỳnh, nhiệt độ hỗn hợp nhanh chóng tăng vọt lên khoảng 300°C, thúc đẩy quá trình chuyển hóa diễn ra chớp nhoáng. Chỉ trong vòng 2 phút ở điều kiện môi trường bình thường, không cần dung môi hóa học, hỗn hợp đã tan chảy thành một chất lỏng màu đen đỏ.
Từ chất lỏng này, nhóm nghiên cứu đã phân lập được hai phân tử hóa chất có giá trị cao: 2,4-diphenylthiophene (với hiệu suất 34%) và 1,3,5-triphenylbenzene (hiệu suất 16%). Hóa chất đầu tiên có thể được sử dụng để chế tạo các vật liệu quang điện tử và chất bán dẫn hiệu suất cao. Trong khi đó, hóa chất thứ hai sở hữu cấu trúc phẳng cứng độc đáo, đóng vai trò là thành phần cơ sở lý tưởng để chế tạo các vật liệu chức năng tiên tiến.
Các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và mô phỏng trên máy tính đã làm sáng tỏ cơ chế của hiện tượng này: chính các gốc tự do phản ứng của lưu huỳnh đã khởi động quá trình bằng cách tách các nguyên tử hydro ra khỏi chuỗi nhựa polystyrene.
Đột phá này đã chứng minh tiềm năng to lớn của lưu huỳnh nguyên tố trong việc thúc đẩy các chiến lược nâng cấp và tái chế polyme bằng năng lượng sạch. Nếu được nhân rộng ở quy mô công nghiệp, đây có thể là một giải pháp vô cùng thiết thực để giải quyết thách thức toàn cầu ngày càng gia tăng về rác thải nhựa chưa qua xử lý.
Thung lũng Ziro ở Ấn Độ là nơi sinh sống của người Apatani - bộ tộc có truyền thống phụ nữ phải bịt mũi bằng nút gỗ, xăm mặt. Những dấu hiệu này khiến họ trông khác biệt hoàn toàn so với 26 dân tộc sống trong vùng
Điều thú vị nơi đây, bộ tộc Apatani có một nghi thức tôn giáo kỳ lạ đó là đục mũi. Khi trưởng thành, hầu hết phụ nữ trong bộ tộc sẽ phải thực hiện nghi lễ khoan mũi và theo đó phải đeo 2 nút cúc đen ở mũi.
Không những thế, những người phụ nữ trưởng thành phải xăm mặt vĩnh viễn. Đó là những hình xăm chạy dọc theo khuôn mặt từ đỉnh trán xuống tới cằm.
Lâu nay người dân bộ tộc tin rằng việc cắm mũi, xăm mặt sẽ ngăn chặn những người phụ nữ không bị cướp đi khỏi bộ lạc.
Không khó để nhận ra chiếc mũi đã bị họ làm xấu đi bằng cách kéo to cánh mũi ra và đục 2 lỗ ở cánh mũi, dùng 2 đồng xu nhét vào đó như một món đồ trang sức.
Bộ tộc Apatani sống trong một ngôi làng nhỏ nằm sâu trong thung lũng Ziro, họ còn được gọi là những người Tani. Vẻ đẹp của người Tani được đánh giá bởi tộc trưởng, một người phụ nữ đẹp phải là những phụ nữ sở hữu nút mũi lớn.
Trước những nét đẹp lạ của con người nơi đây, những năm gần đây thung lũng Ziro là điểm du lịch hút khách muốn tìm hiểu những phong tục, tín ngưỡng cổ xưa. Những hình xăm, nút mũi còn sót lại tới ngày nay đem đến cái nhìn chân thực về quá khứ trước sự biến đổi không ngừng của văn hóa truyền thống trong dòng chảy hiện đại hóa.
Những cái nút mũi của họ được gọi bằng tên "yaping hurlo" nhét vào 2 bên cánh mũi đã bị đục lỗ.
Đối với nhiều người phụ nữ lớn tuổi họ đều cảm thấy tự hào với dáng vẻ đặc biệt của mình, thậm chí còn khẳng định đây là một yếu tố quan trọng để tô đậm nền bản sắc mà tộc người Apatani đã dày công gây dựng.
Tuy nhiên, kể từ khi chính quyền trung ương Ấn Độ ra lệnh cấm tập tục đeo khuyên nong mũi vào những năm 1970 thì việc làm này đã dần bị mất đi. Bên cạnh đó, giới trẻ hiện nay cũng rất khó chấp nhận việc xăm trổ trên mặt vì điều đó khiến họ gặp khó khăn khi giao tiếp vớ xã hội bên ngoài.
Điều thú vị văn hoá của bộ tộc Apatani còn kể đến các gia đình sẽ phải dựng bàn thờ bằng tre và rơm trước cổng nếu thầy cúng phát hiện điềm xấu. Thậm chí, họ còn thông qua việc luộc trứng, bóc ra và đọc điềm từ lòng đỏ. Nếu có dấu hiệu xấu, gia đình đó phải cách ly trong nhà và không tiếp khách để tránh vận rủi lây lan. Để giải trừ xui xẻo, những gia đình này có thể phải hiến tế tới mười con mithun.
Bộ tộc Apatani cũng nổi tiếng với hoạt động trồng lúa nước và canh tác hữu cơ thân thiện với môi trường. Hệ thống canh tác của họ không sử dụng máy móc hỗ trợ mà sử dụng động vật để phục vụ cho mọi hoạt động.
