Sinh vật quý hiếm này được cho là có khả năng dự báo thiên tai.
Mạng xã hội những ngày gần đây xôn xao trước thông tin hai cá thể cá mái chèo, loài sinh vật biển sâu thường được mệnh danh là “cá tận cùng thế giới” bất ngờ xuất hiện gần bờ biển tại Cabo San Lucas, thuộc Mexico. Sự việc hiếm gặp này nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng mạng, kéo theo nhiều đồn đoán và tranh luận.
Cá mái chèo, còn được biết đến với tên khoa học là Oarfish, là một trong những loài cá xương dài nhất đại dương. Chúng có thể đạt chiều dài tới khoảng 9 mét và thường sinh sống ở độ sâu hàng trăm đến gần 1.000 mét dưới mặt nước. Vì vậy, việc loài cá này xuất hiện gần bờ biển là hiện tượng rất hiếm, khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên.
Theo lời kể của các nhân chứng, sự việc bắt đầu khi hai anh em phát hiện một vật thể lấp lánh ở phía xa trên mặt biển. Khi tiến lại gần quan sát, họ nhận ra đó là một con cá mái chèo đang vùng vẫy trong vùng nước nông, điều hoàn toàn trái ngược với môi trường sống quen thuộc của loài này ở độ sâu khoảng 3.000 feet (gần 900 mét).
Một trong những người chứng kiến trực tiếp sự việc là Monica Pittinger. Cô đã ghi lại toàn bộ khoảnh khắc hiếm gặp bằng video và đăng tải lên mạng xã hội. Đoạn clip sau đó được chia sẻ rộng rãi, nhanh chóng lan truyền trên nhiều nền tảng.
Monica cho biết ban đầu cô chỉ thấy một vật thể phản chiếu ánh sáng trên mặt nước. “Nó nhấp nháy và rất sáng. Khi nhìn kỹ hơn, chúng tôi nhận ra đó là thứ mà trước giờ chưa từng thấy. Lúc đó thậm chí chúng tôi còn nghĩ: ‘Điều này không thể là thật’”, cô kể lại.
Trong khi nhiều người trên bãi biển tỏ ra dè dặt vì không biết đó là sinh vật gì, chị gái của Monica, người không chịu được cảnh động vật bị đau đớn đã lập tức chạy tới hỗ trợ. Cô nhanh chóng đưa điện thoại, nước uống và túi xách cho Monica giữ giúp trước khi lao xuống nước tìm cách đưa con cá trở lại biển.
Theo Monica, sự do dự của những người xung quanh là điều dễ hiểu. “Đây không phải cảnh tượng bạn có thể bắt gặp mỗi ngày, và tôi hoàn toàn không trách họ”, cô nói.
Trong tự nhiên, cá mái chèo chủ yếu ăn các sinh vật biển nhỏ như nhuyễn thể và sinh vật phù du. Chúng hiếm khi xuất hiện gần mặt nước, càng hiếm hơn khi dạt vào bờ. Chính vì vậy, ở một số nền văn hóa ven biển, sự xuất hiện của loài cá này thường bị gắn với những điềm báo về thảm họa tự nhiên như động đất hay sóng thần.
Tuy nhiên, giới khoa học nhiều lần khẳng định rằng chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh mối liên hệ trực tiếp giữa việc cá mái chèo xuất hiện gần bờ và các thảm họa tự nhiên.
Tảng băng khổng lồ ở Nam Cực trôi dạt gần 40 năm, sắp biến mất
Sau gần 40 năm trôi dạt khỏi thềm băng Nam Cực, tảng băng trôi lớn nhất thế giới cuối cùng đã bắt đầu vỡ ra và có thể biến mất hoàn toàn trong thời gian tới.
Theo một báo cáo gần đây của truyền thông khoa học quốc tế, A23a, một tảng băng khổng lồ ở Nam Cực - từng được coi là một trong những tảng băng lớn nhất thế giới, đang tan rã nhanh chóng.
Ảnh: @CRI Online.
Các nhà khoa học dự đoán nó có thể vỡ vụn hoàn toàn trong thời gian tới, chấm dứt hành trình trôi dạt gần 40 năm.
Vốn dĩ, tảng băng trôi A23a ban đầu được hình thành vào năm 1986 khi tách ra từ thềm băng Filchner-Ronnie ở Nam Cực, từng có diện tích bao phủ lên tới 4.000 km vuông. Tảng băng khổng lồ này từng bị mắc cạn ở biển Weddell gần Nam Cực và gần như đứng yên tại chỗ trong gần 40 năm.
Mãi đến năm 2020, khi băng dần tan và lực nổi tăng lên, tảng băng A23a cuối cùng mới thoát khỏi sự kìm kẹp của đáy biển và bắt đầu trôi dạt chậm rãi về phía Bắc, được đẩy bởi các dòng hải lưu.
Ảnh: @CRI Online.
Kể từ đó, nó đã di chuyển theo cách mà các nhà khoa học gọi là "hành lang tảng băng trôi". Các dòng hải lưu của hành lang băng trôi này đổ vào Nam Đại Tây Dương.
Khi trôi dạt vào vùng nước ấm hơn, "siêu tảng băng" này dần dần xuất hiện các vết nứt và tiếp tục vỡ ra. Quan sát từ vệ tinh cho thấy trong năm qua, nhiều tảng băng lớn đã tách ra khỏi khối chính A23a, một số mảnh vỡ trải rộng trên diện tích hàng trăm km vuông.
Ảnh: @CRI Online.
Tính đến ngày 5/3/2026, tảng băng A23a đã thu nhỏ xuống còn khoảng 180 km vuông, nghĩa là chỉ chiếm khoảng 5% kích thước ban đầu. Các nhà khoa học dự đoán rằng, khi tiếp tục trôi dạt về phía vùng nước ấm hơn, A23a có khả năng sẽ biến mất hoàn toàn trong tương lai gần.
Thiên Đăng
9 quái vật từ "lục địa đã mất" gây sốc cho giới khoa học
Các nhà khoa học đã "vò đầu bứt tai" vì một loài quái vật cổ xưa hơn khủng long, "dung nhan" kỳ dị và không thuộc về bất cứ dòng dõi nào đã biết.
Sau nhiều năm nghiên cứu, các nhà cổ sinh vật học đã đặt tên và mô tả thành công một loài quái vật mới mang tên Tanyka amnicola, sống tận 275 triệu năm trước, tức thuộc kỷ Nhị Điệp và xưa hơn hàng chục triệu năm so với loài khủng long đầu tiên.
Đó là một loài lưỡng cư sống trên siêu lục địa Gondwana, một lục địa đã tan rã từ lâu ở phía Nam hành tinh.
Quái vật Tanyka amnicola - Ảnh đồ họa: Vitor Silva
"Tanyka amnicola thuộc một dòng dõi cổ xưa mà chúng ta không biết là còn tồn tại đến tận bây giờ, và nó cũng là một loài động vật thực sự kỳ lạ” tiến sĩ Jason Pardo từ Bảo tàng Field (Mỹ) cho biết.
Phần hàm của con quái vật có một sự biến dạng kỳ lạ. Hàm dưới bị xoắn, do đó thay vì hướng lên trên, răng lại hướng ra hai bên.
Trong khi đó phần xương hàm của nó thay vì hướng về phía lưỡi như chúng ta thì hướng lên vòm miệng. Bề mặt xương hàm được bao phủ bởi một loạt các răng nhỏ hơn gọi là răng lược, tạo thành một bề mặt nghiền thức ăn giống như dụng cụ bào pho mát.
“Chúng tôi đã vò đầu bứt tai suốt nhiều năm, tự hỏi liệu đó có phải là một dạng dị tật nào đó hay không?” - tiến sĩ Pardo nói với tờ Sci-News.
Vì vậy họ đã phải tìm thêm nhiều mẫu vật. Cho đến nay, đã có 9 phần xương hàm hóa thạch của loài này được tìm thấy tại nhiều địa điểm khác nhau, có thể là từ 9 con khác nhau.
Điều này đã giúp xác định sự xoắn vặn này không phải là dị tật, mà là cấu tạo tự nhiên độc đáo của con vật. Các nhà khoa học tin rằng bộ hàm đã giúp con vật nghiền thực vật hiệu quả hơn.
Ngoài hình dạng kỳ dị, con quái vật cũng không thuộc về bất kỳ dòng dõi nào đã biết của kỷ Tam Điệp.
Các nhà nghiên cứu tin rằng nó là một thành viên còn sót lại của dòng dõi động vật 4 chân nguyên thủy, một "hóa thạch sống" ngay cả trong thời đại của nó. Xét về hình dáng, Tanyka amnicola gần giống một con thú mỏ vịt quái dị, nhưng thực ra không cùng dòng dõi.
Việt Nam sở hữu "báu vật" cực kỳ quý hiếm, cả thế giới chỉ còn vỏn vẹn 13 cá thể
Đây là loài thực vật chỉ xuất hiện tại Việt Nam và không được ghi nhận ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới. Chính vì vậy, nó được xem là một trong những loài cây quý hiếm bậc nhất toàn cầu.
Loài cây được nhắc đến chính là: Chai lá cong (Shorea falcata).
Theo Sách đỏ của International Union for Conservation of Nature (IUCN), chai lá cong hiện được xếp vào nhóm rất nguy cấp, tức có nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên nếu không có các biện pháp bảo tồn khẩn cấp.
Chỉ còn 13 cây ngoài tự nhiên
Kết quả khảo sát năm 2022 của các nhà khoa học thuộc Đại học Huế cho thấy, số lượng chai lá cong trong tự nhiên hiện còn chỉ 13 cây.
Chai lá cong là loài cây sinh trưởng cực kỳ chậm. Để trở thành cây cổ thụ có kích thước lớn, chúng phải trải qua hàng trăm năm phát triển. Điều này khiến việc phục hồi quần thể trong tự nhiên trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Những cây chai lá cong tại Phú Yên có thể được xem là "cây mẹ" bởi tuổi đời cao và khả năng cung cấp nguồn hạt giống cho việc bảo tồn. Trong khoa học, những loài chỉ tồn tại tại một khu vực địa lý duy nhất được gọi là loài đặc hữu (endemic). Một khi loài đặc hữu biến mất, việc tìm lại chúng trong tự nhiên gần như là điều không thể.
Giá trị sinh thái đặc biệt của "cây canh giữ rừng biển"
Chai lá cong không chỉ quý hiếm về mặt khoa học mà còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng ven biển miền Trung.
Với bộ rễ phát triển sâu và tán cây lớn, chai lá cong giúp giữ đất, chống xói lở và ổn định hệ sinh thái rừng phòng hộ ven biển nơi thường xuyên chịu tác động của gió bão và xâm thực. Những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi còn tạo ra môi trường sống cho nhiều loài sinh vật, từ côn trùng, chim đến các loài thực vật phụ sinh.
Ngoài ra, tán cây dày của chai lá cong góp phần điều hòa vi khí hậu, giảm sức gió biển và giữ ẩm cho đất, giúp duy trì sự ổn định của thảm rừng tự nhiên. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, những "cột mốc sinh thái" như chai lá cong được xem là nhân tố quan trọng giúp hệ sinh thái ven biển chống chịu với thiên tai.
Bên cạnh giá trị sinh thái, loài cây này còn có giá trị kinh tế truyền thống. Gỗ chai lá cong cứng, bền, từng được người dân sử dụng để đóng tàu thuyền, làm kèo cột và các vật dụng quan trọng trong gia đình. Ở nhiều làng ven biển, những cây cổ thụ còn mang ý nghĩa tâm linh, được xem như biểu tượng che chở cho cộng đồng cư dân địa phương.
Cây di sản gần 400 năm tuổi
Liên quan đến nỗ lực bảo tồn loài cây đặc hữu này, năm 2020, một cây chai lá cong gần 400 năm tuổi tại Vùng 4 Hải quân, thuộc phường Cam Nghĩa, thành phố Cam Ranh đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam.
Cây có đường kính thân khoảng 1,7 m, cao gần 25 m, vẫn sinh trưởng khỏe mạnh và ra hoa kết quả hằng năm. Đây được xem là minh chứng sống cho giá trị sinh học và lịch sử lâu đời của loài cây đặc hữu này.
Hiện nay, trước nguy cơ mai một của chai lá cong, nhiều nhà khoa học và người dân địa phương mong muốn các cơ quan chức năng sớm triển khai chương trình bảo tồn, nhân giống và phục hồi quần thể. Bởi mỗi cá thể còn lại không chỉ là một cây cổ thụ, mà còn là "báu vật sinh học" duy nhất của Việt Nam trên bản đồ đa dạng sinh học thế giới.
Sưu tầm
